HMI nedir?
HMI, insan ile makine arasındaki arayüzdür — pratikte makinenin üzerindeki dokunmatik ekran. Operatörün makineyi anlaması ve yönetmesi bu ekran üzerinden olur.
Bir makinenin özelliklerinin yarısı, operatör onları bulamadığı için hiç kullanılmaz. Arayüz tasarımı bu yüzden estetik değil, işlevsel bir konudur.
HMI ne yapar?
- Makinenin o anki durumunu gösterir: hangi adımda, hangi modda, ne bekliyor
- Operatörün komut vermesini sağlar: başlat, durdur, el ile hareket ettir
- Ürün reçetesi seçtirir ve parametreleri gösterir
- Arıza durumunda ne olduğunu ve ne yapılacağını söyler
- Üretim sayaçlarını ve vardiya bilgisini gösterir
- Yetkiye göre ayar ekranlarını açar veya kapatır
İyi bir arayüzün ölçüsü nedir?
Ölçü şudur: yeni gelen bir operatör, kimseye sormadan makineyi çalıştırabiliyor mu? Arıza anında ekrana bakıp ne yapması gerektiğini anlıyor mu? Bu iki soruya evet diyebiliyorsak arayüz iyidir.
1. Ana ekran işi anlatmalı
En sık kullanılan bilgi ve komutlar ana ekranda olmalı. Operatörün gün boyu yaptığı işi yapmak için menü ağacında dolaşması gerekiyorsa, tasarım makinenin yapısına göre yapılmış demektir — operatörün işine göre değil.
2. Alarm metni cümle olmalı
"Hata 27" hiçbir şey anlatmaz; operatör kitaba bakmak zorunda kalır ve kitap zaten kaybolmuştur. Bunun yerine: "Besleme silindiri ileri sensörü 3 saniye içinde gelmedi. Sensörü ve hava basıncını kontrol edin." Alarm hem sorunu hem ilk yapılacak şeyi söylemeli.
3. Yetki seviyeleri olmalı
Operatörün ihtiyacı olmayan ayarlar operatörün karşısında durmamalı. Kalibrasyon, tolerans sınırları ve kritik parametreler bakım veya üretici yetkisinin arkasında olmalı; değişiklik yapıldığında kim yaptı kaydedilmeli.
4. Ekran makineye benzemeli
Makinenin şematik görünümü üzerinden durum göstermek, liste halinde sinyal göstermekten çok daha hızlı anlaşılır. Operatör silindiri ekranda gördüğü yerde arar.
5. Renk anlam taşımalı
Her şeyi renklendirmek hiçbir şeyi renklendirmemekle aynıdır. Renk, dikkat çekilmesi gereken durum için ayrılmalı; normal çalışma sakin görünmelidir. Ayrıca renk tek başına bilgi taşımamalı — bazı operatörler renkleri ayırt edemez, metin de bulunmalıdır.
HMI mi, PC mi?
Reçete seçme, üretim izleme ve alarm görme gibi işler için HMI paneli yeterli ve daha dayanıklıdır. Çizim dosyası işleme, yerleşim hesabı veya görüntü işleme gerekiyorsa panel yetmez; makineye bir endüstriyel PC eklenir. Karşılaştırma için PLC nedir yazısındaki tabloya bakabilirsiniz.
Çok dilli arayüz
Makine ihraç edilecekse arayüz baştan çok dilli kurulmalıdır. Sonradan dil eklemek, metinler ekranlara gömülü yazıldıysa neredeyse baştan yazmak kadar iş çıkarır. Bu yüzden metinleri ayrı bir tabloda tutuyoruz; yeni dil eklemek tabloya bir sütun eklemek oluyor.
Arayüzünüzü birlikte kuralım
Mevcut ekranınızdan memnun değilseniz, neyin zorladığını anlatın.