Motor akımı ve kablo kesiti hesabı

Sahada en sık gördüğümüz iki hata: kabloyu yalnızca akıma göre seçip uzun hatta gerilim düşümünü atlamak, ve termik röleyi yol alma akımına göre ayarlayıp motoru korumasız bırakmak.

Anma akımı nereden gelir?

Motorun etiketindeki güç, milden alınan mekanik güçtür. Şebekeden çekilen elektriksel güç bundan büyüktür: aradaki farkı verim ve güç katsayısı belirler.

Motor etiketinde akım zaten yazıyorsa onu esas alın: hesap, etiketi olmayan veya seçim aşamasındaki motorlar içindir.

Gerilim düşümü neden önemli?

Kablo bir direnç gibi davranır; üzerinden akım geçtikçe uçları arasında gerilim kaybolur. Motor 400 V beklerken 370 V görürse torku düşer, akımı artar, ısınır. Uzun hatlarda kesiti belirleyen şart çoğu zaman budur — akım taşıma değil.

Monofazede çarpanın 2 olmasının sebebi akımın gidip dönmesidir: iki iletken üzerinden de kayıp olur.

Yol alma akımı neyi değiştirir?

Doğrudan yol verilen bir asenkron motor, ilk anda anma akımının yaklaşık altı katını çeker. Bu darbe kısa sürer ama iki şeyi belirler: koruma elemanının atmadan geçirebilmesi gerekir, ve hat zayıfsa o an gerilim belirgin biçimde çöker — aynı hattaki başka cihazlar bunu görür.

Yumuşak yolverici veya frekans invertörü kullanıldığında bu darbe ortadan kalkar. Sürücülü uygulamalarda kablo seçimi ayrıca ekranlama ve kablo kapasitesi açısından değerlendirilir; AC motor sürücü sayfasına bakabilirsiniz.

Termik röle ayarı

Termik röle motorun etiket akımına ayarlanır; yol alma akımına değil. Termik rölenin görevi zaten kısa süreli darbeyi geçirip sürekli aşırı yükü yakalamaktır. Yol alma akımına ayarlanan bir termik, motor sarımı yanana kadar bir şey yapmaz.

Hesabın kapsamadıkları

• Gruplandırma: Aynı kanalda yan yana giden kablolar birbirini ısıtır; kapasite düşer.
• Ortam sıcaklığı: 30 °C üzerinde kapasite azalır. Sıcak dökümhane ve fırın hatlarında düzeltme katsayısı uygulanır.
• Döşeme yöntemi: Boruda, kanalda, serbest havada ve toprak altında kapasite farklıdır.
• Kısa devre dayanımı: Kesit ayrıca kısa devre akımına ve kesme süresine göre kontrol edilir.
• Alüminyum iletken: Bu araç yalnızca bakır içindir.

Bu yüzden çıkan değer bir ön boyutlandırmadır. Nihai kesit, projeyi yapan elektrik mühendisince TS HD 60364'e göre doğrulanmalıdır. Pano tarafındaki işleri elektrik pano projelendirme sayfasında anlattık.

İlgili hesap araçları

• Servo motor tork ve güç hesabı — eksen motorunun boyutlandırılması
• Kaldırma kuvveti, silindir ve vakum hesabı — mekanik tarafın kuvvet hesapları
• CNC devir ve ilerleme hesabı