Konveyör tork ve güç hesabı

Konveyör motoru seçerken en sık yapılan hata, yalnızca yükü sürükleyen kuvveti hesaplayıp kalkış torkunu atlamaktır. Hat çalışırken sorun çıkmaz; dolu hatta duruştan kalkarken motor zorlanır, sürücü aşırı akım verir.

Hesap iki parçadan oluşur

Birincisi yükü sabit hızda hareket ettiren sürekli tork. Bu, sürtünme direncini ve eğimli hatlarda yerçekimi bileşenini yenmek için gerekir:

İkincisi duruştan hıza çıkarken gereken hızlanma torku. Bu, sistemin tamamının ataletine ve ne kadar sürede hızlanmak istediğinize bağlıdır:

Yansıyan atalet neden oranın karesiyle düşer?

Redüktör torku büyütürken hızı küçültür. Motor tarafından bakıldığında yükün ataleti oranın karesi kadar küçülmüş görünür. Bu yüzden 1:10 yerine 1:20 redüktör kullanmak yansıyan ataleti yarıya değil, dörtte bire indirir.

Konveyörlerde atalet oranının 10:1 üzerinde olması çoğu zaman sorun değildir, çünkü hassas konumlama istenmez. Ama hat üzerinde pozisyonlama yapılıyorsa — etiketleme, kesme, robot alma noktası gibi — oran önem kazanır. Konu ayrıntılı ilgi istiyorsa atalet hesabı sayfasına bakın.

Sürtünme katsayısı ne alınmalı?

Buradaki katsayı klasik kuru sürtünme değil, bandın toplam hareket direncini temsil eder: rulo yatak direnci, bant gerginliği, taşıyıcı makaralar ve sıyırıcılar dâhil. Rulolu bantlarda 0,02–0,05 aralığı tipiktir. Kayıcı tabla üzerinde çalışan bantlarda (bant doğrudan sac tabla üstünde kayar) bu değer 0,3'e kadar çıkar.

• Rulolu taşıyıcı, iyi bakımlı: 0,02 – 0,03
• Rulolu taşıyıcı, tozlu/ağır ortam: 0,04 – 0,05
• Kayıcı tabla üstünde PVC bant: 0,25 – 0,35
• Modüler plastik bant, kızaklı: 0,2 – 0,3

Emin değilseniz yüksek olanı alın. Eksik hesaplanmış bir motor sahada yanar; fazla hesaplanmış motor yalnızca biraz pahalıdır.

Eğimli hatlarda dikkat

Yukarı eğimli bir hatta yerçekimi bileşeni gereken kuvveti hızla büyütür: 10° eğimde m·g·sin(α) terimi, 0,03 katsayılı sürtünmenin yaklaşık altı katıdır. Aşağı eğimli hatta ise tam tersi olur — yük motoru iter, sürücü frene geçer ve açığa çıkan enerjinin bir yere gitmesi gerekir. O durumda fren direnci hesabı sayfasına geçin.

Hesabın kapsamadıkları

• Bant gerginliği ve sarkma: uzun hatlarda ayrıca hesaplanır
• Kalkış anındaki statik sürtünme: hareket hâlindekinden yüksektir
• Yük dağılımı: hat üzerinde biriken ürün torku artırır
• Sıcaklık ve kirlenme: zamanla direnci büyütür

Bu nedenle hesaptan çıkan değerin üzerine makul bir emniyet payı bırakmak doğru olur. Konveyör hattının kontrol tarafını birlikte kurmak isterseniz motion kontrol programlama ve PLC ve HMI programlama sayfalarımıza bakabilirsiniz.

İlgili hesap araçları

• Servo motor tork ve güç hesabı
• Atalet (eylemsizlik momenti) hesabı
• Fren direnci hesabı
• Motor akımı ve kablo kesiti hesabı
• Tüm hesap araçları